Po zebraniu ponad tysiąca uwag od obywateli i ekspertów, program Czyste Powietrze przygotowuje się do wdrożenia istotnych poprawek, które zaczną obowiązywać już w lipcu. Odświeżone zasady kładą duży nacisk na wyeliminowanie barier administracyjnych oraz skuteczną ochronę beneficjentów przed nadużyciami ze strony nierzetelnych wykonawców.

Spis treści

Lipcowy start nowej odsłony programu

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zakończył analizę ponad 1,3 tysiąca uwag, zgłoszonych przez 1,4 tysiąca uczestników konsultacji społecznych. Reforma zbiega się w czasie z ogromną popularnością programu – w obecnej odsłonie (od marca 2025 r.) złożono już ponad 58 tysięcy wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę 3,63 mld zł. Jeśli prace legislacyjne zakończą się zgodnie z planem, kluczowe ułatwienia wejdą w życie najpóźniej w lipcu 2026 roku, choć część zmian wymagających zgody Europejskiego Banku Inwestycyjnego może zostać wdrożona dopiero po nowym roku.

Łatwiejszy dostęp do dotacji

Jedną z najbardziej oczekiwanych zmian jest rezygnacja z wymogu posiadania domu przez minimum trzy lata przed złożeniem wniosku . Przepis ten, wprowadzony w celu ukrócenia nadużyć takich jak sztuczne dzielenie nieruchomości, okazał się barierą dla wielu nowych właścicieli. Złagodzenie tego kryterium ma znacząco otworzyć program na nowych beneficjentów, przy jednoczesnym zachowaniu innych mechanizmów kontrolnych zapobiegających wyłudzeniom na wiele budynków przez jednego właściciela.

Ochrona wartości dofinansowania dzięki systematycznej waloryzacji stawek

Aby zapobiec spadkowi realnej wartości wsparcia, program wprowadza mechanizm corocznej waloryzacji maksymalnych kwot dotacji. W sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak gwałtowny wzrost cen materiałów czy wysoka inflacja, aktualizacja stawek w tabeli kosztów jednostkowych będzie mogła odbywać się nawet częściej. System ten ma gwarantować, że dofinansowanie na ocieplenie ścian, stropów czy wymianę stolarki pozostanie adekwatne do aktualnych realiów rynkowych.

Większe bezpieczeństwo i walka z „firmami-duchami”

Reforma jest bezpośrednią odpowiedzią na negatywne zjawiska, takie jak pobieranie zaliczek przez nieuczciwych wykonawców, którzy następnie znikali bez zrealizowania prac. W celu ochrony obywateli planuje się wprowadzenie umów trójstronnych zawieranych między wojewódzkim funduszem, właścicielem domu a wykonawcą, co ma zapewnić lepszy nadzór nad przepływem środków. Dodatkowym zabezpieczeniem mają być weksle wystawiane przez firmy przy wypłacie zaliczek, jednak wymaga to jeszcze akceptacji Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Warto podkreślić, że nad stworzeniem oficjalnej listy rzetelnych wykonawców NFOŚiGW pracuje we współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska oraz UOKiK.

Uproszczone procedury i elastyczność w audytach

Nowe zasady zakładają wydłużenie czasu na rozliczenie prefinansowania ze 120 do 180 dni, co da inwestorom więcej czasu na sfinalizowanie robót. Kolejnym ułatwieniem ma być odejście od sztywnego obowiązku pełnej termomodernizacji wynikającej z audytu. Planowane jest także wprowadzenie specjalnego bonu na audyt energetyczny, realizowanego za pośrednictwem operatorów gminnych, co ma odciążyć beneficjentów w fazie planowania inwestycji.

Rzetelność audytu podstawą termomodernizacji

Podsumowując, nadchodzące zmiany w programie Czyste Powietrze to wyraźny krok w stronę większej dostępności funduszy oraz realnej ochrony interesów właścicieli domów. Uproszczone kryteria własności, waloryzacja stawek dotacji oraz nowe mechanizmy zabezpieczające sprawiają, że termomodernizacja staje się bezpieczniejszą i bardziej opłacalną inwestycją niż kiedykolwiek wcześniej. Należy jednak pamiętać, że fundamentem każdej udanej inwestycji pozostaje rzetelny audyt energetyczny, który pozwala precyzyjnie określić potrzeby budynku i zmaksymalizować przyszłe oszczędności. Zapraszamy do skorzystania z profesjonalnych usług naszej firmy – przygotujemy dla Państwa kompleksowy audyt zgodny z najnowszymi wytycznymi, pomagając sprawnie przejść przez proces uzyskania dotacji i zapewniając najwyższy standard realizacji Państwa projektu.