W 2025 roku audyt energetyczny przestaje być jedynie narzędziem planistycznym – staje się kluczowym i obowiązkowym dokumentem w wielu programach dotacyjnych. Nowe regulacje, w szczególności w ramach Programu Czyste Powietrze, podkreślają znaczenie precyzyjnego rozpoznania stanu energetycznego budynku oraz planowania inwestycji w sposób kompleksowy i zgodny z normami. W artykule przedstawiamy, w jakich przypadkach audyt jest wymagany, kto musi go wykonać i w jakich terminach.
Spis treści
1. Program Czyste Powietrze
Nowe zasady Programu Czyste Powietrze, wdrażane od 31 marca 2025 roku, wprowadzają obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego jeszcze przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Audyt ten ma za zadanie dokładnie określić potrzeby modernizacyjne budynku oraz zaproponować najbardziej efektywne rozwiązania. Co istotne, nie jest to już tylko opcja, lecz warunek konieczny do ubiegania się o środki – niezależnie od poziomu dofinansowania.
Po zakończeniu prac wymagane jest również uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej, które dokumentuje osiągnięte efekty w zakresie zużycia energii. Dzięki temu można zweryfikować, czy cele modernizacji zostały osiągnięte. Ten dwustopniowy system ma na celu podniesienie jakości przeprowadzanych modernizacji i eliminację przypadków nieefektywnego wykorzystania funduszy publicznych.
2. Obowiązkowe audyty energetyczne dla dużych przedsiębiorstw
Zgodnie z ustawą o efektywności energetycznej, duże przedsiębiorstwa – zatrudniające co najmniej 250 osób i osiągające obrót powyżej 50 mln euro lub sumę bilansową przekraczającą 43 mln euro – są zobowiązane do przeprowadzania audytu energetycznego co cztery lata. Audyt obejmuje analizę co najmniej 90% zużycia energii w firmie, identyfikację obszarów energochłonnych oraz wskazanie możliwych oszczędności. Może być wykonany przez zewnętrznego audytora lub uprawnionego pracownika firmy. Brak realizacji audytu grozi karą do 5% rocznego przychodu. Wdrożenie audytu to nie tylko obowiązek prawny, ale także szansa na realne zmniejszenie kosztów operacyjnych i poprawę efektywności energetycznej.
Czytaj więcej o audycie energetycznym dla przedsiębiorstw.
3. Program „Ciepłe Mieszkanie” – choć nieobowiązkowy, audyt jest mocno zalecany
Program Ciepłe Mieszkanie wspiera modernizacje energetyczne w lokalach znajdujących się w budynkach wielorodzinnych. Choć formalnie audyt energetyczny nie jest tu wymagany, w praktyce bardzo często jest niezbędny – szczególnie wtedy, gdy w grę wchodzi kompleksowa termomodernizacja obejmująca wiele elementów (np. ocieplenie, wymiana źródła ciepła, wentylacja).
Audyt pozwala trafnie określić zakres potrzebnych prac i przygotować wniosek w sposób rzetelny. Co więcej, umożliwia precyzyjne oszacowanie efektów energetycznych, co może wpłynąć na ocenę wniosku i wysokość przyznanego dofinansowania.
4. Premia termomodernizacyjna BGK i Kredyt ekologiczny FENG – audyt jako warunek uzyskania wsparcia
Dwa popularne instrumenty finansowe – premia termomodernizacyjna z Banku Gospodarstwa Krajowego oraz kredyt ekologiczny FENG – również wymagają przygotowania audytu energetycznego. W przypadku premii, audyt jest podstawą całej dokumentacji aplikacyjnej i musi wykazać, że planowana inwestycja spełni określone kryteria efektywności. W przypadku kredytu FENG, audyt służy do oszacowania efektu ekologicznego i potwierdzenia, że inwestycja faktycznie przyniesie redukcję zużycia energii.
W obu przypadkach brak audytu oznacza brak możliwości uzyskania wsparcia. To kolejny przykład na to, jak ważny staje się ten dokument w kontekście finansowania inwestycji energetycznych.
5. Regionalne programy (np. Małopolska – Działanie 2.1)
W województwie małopolskim oraz innych regionach funkcjonują również lokalne działania, które wspierają poprawę efektywności energetycznej – m.in. Działanie 2.1, obejmujące pożyczki dla budynków wielorodzinnych, użyteczności publicznej oraz przedsiębiorstw. Audyt energetyczny stanowi tutaj obligatoryjny element dokumentacji projektowej i jest niezbędny do określenia zakresu planowanych prac oraz ich opłacalności.
W wielu przypadkach dofinansowanie przyznawane jest tylko wtedy, gdy dzięki inwestycji możliwa będzie redukcja zużycia energii o określony procent – i właśnie audyt służy jako podstawa tej oceny.
Podsumowanie: gdzie audyt jest obowiązkowy?
| Program lub działanie | Audyt wymagany | Uwagi |
|---|---|---|
| Czyste Powietrze | ✅ Tak | Audyt przed inwestycją, świadectwo po jej zakończeniu |
| Duże przedsiębiorstwa | ✅ Tak | Audyt co 4 lata, zgodnie z ustawą o efektywności energetycznej |
| Premia termomodernizacyjna BGK | ✅ Tak | Audyt stanowi podstawę do uzyskania premii |
| Kredyt ekologiczny FENG | ✅ Tak | Audyt służy ocenie efektu ekologicznego |
| Ciepłe Mieszkanie | 🔶 Zalecany | Obowiązkowy przy kompleksowych inwestycjach |
| Regionalne działania (np. Małopolska 2.1) | ✅ Tak | Wymagany w dokumentacji projektowej |
Podsumowanie: gdzie audyt jest obowiązkowy?
W Ekoaudyt mamy doświadczenie w realizacji ponad 2000 audytów energetycznych i pomagamy zarówno osobom fizycznym, jak i firmom przejść przez cały proces – od wizji lokalnej, przez dokumentację, aż po uzyskanie dotacji.
📞 Skontaktuj się z nami, jeśli planujesz termomodernizację w 2025 roku – wykonamy dla Ciebie audyt oraz świadectwo energetyczne zgodnie z nowymi wymaganiami.
