Spis treści
Od kiedy będą obowiązywać klasy energetyczne budynków?
Co oznacza klasa od A do G?
W obowiązującym od tego roku (2024r) systemie klasyfikacji energetycznej budynków wyróżnione zostało 7 klas A+ do G.
A+: Budynki dodatnio energetyczne, czyli produkujące więcej energii niż zużywają.
A: Budynki bezemisyjne, o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię.
B: Budynki o niskim zapotrzebowaniu na energię.
C: Budynki o średnim zapotrzebowaniu na energię (obecny standard dla nowych budynków).
D: Budynki o podwyższonym zapotrzebowaniu na energię.
E: Budynki o znacznym zapotrzebowaniu na energię.
G: Budynki o bardzo wysokim zapotrzebowaniu na energię, tzw. "wampiry energetyczne".
Klasa energetyczna budynku jest przyznawana na podstawie rocznego wskaźnika zużycia energii pierwotnej (EP), wyrażonego w kWh/(m2·rok). Im niższy wskaźnik EP, tym wyższa klasa energetyczna i mniejsze zużycie energii.
Przykładowe wartości EP dla różnych klas energetycznych
- A+: ≤ 0 kWh/(m2·rok)
- A: ≤ 63 kWh/(m2·rok)
- B: ≤ 75 kWh/(m2·rok)
- C: ≤ 94 kWh/(m2·rok)
- D: ≤ 113 kWh/(m2·rok)
- E: ≤ 131 kWh/(m2·rok)
- G: > 150 kWh/(m2·rok)
Powyższe wskaźniki dotyczą budynku jednorodzinnego mieszkalnego.
Poza klasyfikacją literową, certyfikat energetyczny budynku zawiera również wykres w kształcie litery “U”, który prezentuje, jak energia jest zużywana w poszczególnych częściach budynku, takich jak ściany, dach, okna czy instalacje. Wysoka klasa energetyczna budynku to nie tylko niższe rachunki za ogrzewanie i energię, ale również mniejszy wpływ na środowisko naturalne. Warto już na etapie projektu budowy lub zakupu domu zwrócić uwagę na jego klasę energetyczną.
Jak zmienić klasy energetyczne?
Zmiana klasy energetycznej to proces. Tak jak dom zbudowany jest z wielu elementów, tak zmiana klasy budynku składa się z różnych działań. Wpływ na zakres i koszt takich działań zależy od tego jaka jest obecnie klasa energetyczna danego budynku, jaka jest jego wielkość i specyfika, a także rodzaj rozwiązań które były lub chcemy zastosować. Oczywiście im większy dom, tym koszty na termomodernizację będą większe.
Chcąc poprawić klasę energetyczną warto pomyśleć o izolacji termicznej. Docieplenie ścian, dachu i podłóg, to jeden z ważniejszych elementów, które wpływają na zużycie ciepła w domu. Dodatkowo nowoczesna stolarka okienna i drzwiowa o niskim współczynniku przenikania ciepła pozwala na utrzymanie odpowiedniej temperatury latem i zimą.
Innym ważnym aspektem jest modernizacja instalacji grzewczej. Zakup wydajniejszego kotła, zamontowanie termostatów i zaworów termostatycznych, to kolejna cegiełka umożliwiająca poprawę obecnej klasy energetycznej. Aby dodatkowo zmniejszyć zużycie energii na ogrzewania można zamontować wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła lub pomyśleć o odnawialnych źródłach energii, chociażby panelach fotowoltaicznych czy pompie ciepła.
Przed rozpoczęciem termomodernizacji warto wykonać audyt energetyczny, który pozwoli na identyfikację słabych punktów budynku i dobór optymalnych rozwiązań termomodernizacyjnych.
Jakich budynków dotyczy świadectwo energetyczne?
Świadectwo energetyczne jest obowiązkowe dla kilku typów budynków. Przede wszystkim, każdy nowo wybudowany obiekt, oddawany do użytku, musi posiadać ten dokument, który jest niezbędny przy uzyskiwaniu pozwolenia na użytkowanie. Również w przypadku sprzedaży lub wynajmu budynku, bądź jego części, właściciel ma obowiązek przekazać aktualne świadectwo energetyczne nowemu nabywcy lub najemcy. Dodatkowo, budynki poddawane istotnym modernizacjom, które mogą zmienić ich charakterystykę energetyczną, takie jak termomodernizacja czy wymiana systemu grzewczego, wymagają odświeżenia świadectwa energetycznego po zakończeniu prac. Dzięki wykonaniu świadectwa możemy w łatwy sposób sprawdzić i mieć udokumentowaną obecną klasę energetyczną swojego budynku.
Klasy energetyczne budynków w 2026 roku – kluczowe kryteria oceny
Planowana w 2026 roku klasyfikacja energetyczna budynków ma opierać się na szeregu kluczowych kryteriów, które określą efektywność energetyczną danego budynku. Oto najważniejsze z nich:
- Wskaźnik energii pierwotnej (EP) – Jest to kluczowy wskaźnik, który wskazuje, jaka ilość energii pierwotnej jest wymagana do zaspokojenia pełnych potrzeb energetycznych budynku, takich jak ogrzewanie, chłodzenie, wentylacja, oświetlenie oraz podgrzewanie wody. Im niższa wartość wskaźnika EP, tym wyższa klasa energetyczna budynku.
- Zapotrzebowanie na energię użytkową (EU) – Wskazuje ilość energii potrzebnej do utrzymania komfortu cieplnego w budynku, obejmującej ogrzewanie i chłodzenie pomieszczeń. Kryterium to bierze pod uwagę efektywność systemów grzewczych oraz jakość izolacji termicznej.
- Izolacja termiczna – Jakość izolacji termicznej elementów budowlanych, takich jak ściany, dachy, okna i drzwi, odgrywa kluczową rolę w efektywności energetycznej budynku. Lepsza izolacja ogranicza straty ciepła, co skutkuje wyższą klasą energetyczną.
- Sprawność systemów grzewczych i chłodzących – Efektywność energetyczna systemów grzewczych, chłodzących i wentylacyjnych znacząco wpływa na ogólne zużycie energii w budynku. Aby budynek mógł uzyskać wyższą klasę energetyczną, systemy te powinny być nowoczesne i oszczędne pod względem energetycznym.
- Odnawialne źródła energii (OZE) – Zastosowanie odnawialnych źródeł energii, takich jak panele fotowoltaiczne, pompy ciepła czy kolektory słoneczne, znacząco poprawia bilans energetyczny budynku i podwyższa jego klasę energetyczną.
- Emisja CO₂ – Klasyfikacja energetyczna bierze również pod uwagę emisję dwutlenku węgla generowaną podczas eksploatacji budynku. Budynki o niższej emisji CO₂ będą oceniane wyżej, ponieważ są bardziej ekologiczne.
- Zapotrzebowanie na energię końcową (EK) – To ilość energii, którą trzeba dostarczyć do budynku, aby zaspokoić jego potrzeby na energię użytkową. Niższe zapotrzebowanie na energię końcową przekłada się na wyższą klasę energetyczną budynku.
Wpływ nowych klas energetycznych budynków na rynek nieruchomości
Wprowadzenie nowych klas energetycznych w 2026 roku znacząco wpłynie na rynek nieruchomości, przynosząc zarówno wyzwania, jak i możliwości dla właścicieli, deweloperów oraz inwestorów. Przede wszystkim, budynki o wyższej klasie energetycznej, zwłaszcza te z klas A i A+, zyskują na wartości, ponieważ kupujący i najemcy coraz bardziej doceniają nieruchomości o niższych kosztach eksploatacji i bardziej przyjaznych dla środowiska.
Właściciele starszych budynków, aby zachować konkurencyjność, będą musieli inwestować w modernizację i poprawę efektywności energetycznej, co choć kosztowne, jest niezbędne do utrzymania wartości nieruchomości. Deweloperzy z kolei muszą uwzględniać wyższe standardy energetyczne już na etapie projektowania, co może podnosić koszty budowy, ale również zwiększać atrakcyjność oferowanych nieruchomości. Nowe klasy energetyczne budynków zwiększają także znaczenie certyfikacji energetycznej, a nieruchomości z certyfikatami potwierdzającymi wysoką efektywność energetyczną stają się bardziej pożądane na rynku.
Długoterminowe zyski z inwestycji w energooszczędność – PRZYKŁAD
Aby przedstawić, jak inwestycja w modernizację energetyczną budynku może przynieść długoterminowe oszczędności, przygotuję przykładowe porównanie kosztów utrzymania budynku przed i po modernizacji. Zakładamy, że mamy średniej wielkości budynek mieszkalny o powierzchni 150 m², zbudowany przed 2000 rokiem, który przed modernizacją miał standardową izolację i tradycyjny system ogrzewania gazowego.
Przed modernizacją:
- Roczne koszty ogrzewania: 12 000 PLN (przy zużyciu gazu 2 400 m³ rocznie)
- Roczne koszty energii elektrycznej: 3 600 PLN (przy zużyciu 6 000 kWh rocznie)
- Roczne koszty eksploatacji budynku (woda, ścieki, inne): 2 400 PLN
Łączne roczne koszty utrzymania budynku: 18 000 PLN
Koszty modernizacji:
- Docieplenie ścian i dachu: 30 000 PLN
- Wymiana okien na energooszczędne: 15 000 PLN
- Instalacja pompy ciepła: 40 000 PLN
- Instalacja paneli fotowoltaicznych (5 kW): 25 000 PLN
Łączne koszty modernizacji: 110 000 PLN
Po modernizacji (bez magazynu energii):
- Roczne koszty ogrzewania: 3 600 PLN (przy zastosowaniu pompy ciepła, zużycie energii elektrycznej na poziomie 7 200 kWh rocznie)
- Roczne koszty energii elektrycznej:
- Całkowite zużycie energii elektrycznej: 7 200 kWh
- Produkcja energii przez panele fotowoltaiczne: 5 000 kWh
- Energia zakupiona z sieci: 2 200 kWh
- Koszt energii z sieci: 2 200 kWh x 0,60 PLN/kWh = 1 320 PLN
- Roczne koszty eksploatacji budynku (woda, ścieki, inne): 2 400 PLN
Łączne roczne koszty utrzymania budynku po modernizacji: 7 320 PLN
Porównanie przed i po modernizacji:
- Roczne oszczędności: 18 000 PLN – 7 320 PLN = 10 680 PLN
- Zwrot z inwestycji: 110 000 PLN / 10 680 PLN = około 10,3 lat
Długoterminowe zyski: Po okresie zwrotu inwestycji (około 10,3 roku), oszczędności na kosztach utrzymania budynku będą wynosić około 10 680 PLN rocznie. Przy założeniu 20-letniego okresu użytkowania po modernizacji, zyski wyniosą około 103 600 PLN (po odjęciu kosztów modernizacji). Choć panele fotowoltaiczne bez magazynu energii nie pokrywają w pełni zapotrzebowania na energię elektryczną, inwestycja w modernizację energetyczną wciąż przynosi znaczne oszczędności i długoterminowe korzyści.
