Czy wiesz, że modernizacja Twojej firmy w celu zmniejszenia zużycia energii może przynieść podwójną korzyść? Oprócz oczywistych oszczędności na rachunkach istnieje mechanizm, który pozwala uzyskać dodatkowy przychód z samego faktu oszczędzania. Mowa o białych certyfikatach. W tym artykule wyjaśnimy, czym dokładnie są te świadectwa, kto może je uzyskać i jak przekuć je na realne pieniądze dla Twojego przedsiębiorstwa.
Spis treści
Białe certyfikaty, czyli świadectwa efektywności energetycznej – o co chodzi?
Białe certyfikaty to potoczna nazwa dla świadectw efektywności energetycznej. Są to zbywalne prawa majątkowe, które potwierdzają, że w wyniku zrealizowanej inwestycji udało się zaoszczędzić określoną ilość energii. Miarą tej oszczędności jest tona oleju ekwiwalentnego (toe).
1 biały certyfikat = oszczędność 1 toe energii finalnej
System ten został stworzony, aby promować i wspierać działania prooszczędnościowe. Działa na zasadach rynkowych – istnieje podaż (firmy takie jak Twoja, które oszczędzają energię) i popyt.
Kto i dlaczego musi kupować białe certyfikaty?
Popyt na świadectwa efektywności energetycznej generują tzw. podmioty zobowiązane. Zgodnie z Ustawą o efektywności energetycznej, są to głównie duże przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny odbiorcom końcowym. Mają one ustawowy obowiązek pozyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE) określonej liczby białych certyfikatów w danym roku. Jeśli same nie zrealizowały wystarczających inwestycji prooszczędnościowych, muszą kupić brakujące certyfikaty na rynku – właśnie od firm, które je uzyskały.
Kto może uzyskać białe certyfikaty? Sprawdź, czy Twoja firma się kwalifikuje
O te certyfikaty może ubiegać się każde przedsiębiorstwo, które planuje przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej, gwarantujące roczną oszczędność energii finalnej na poziomie co najmniej 10 ton oleju ekwiwalentnego (toe), przy czym kluczowym i bezwzględnym wymogiem formalnym jest złożenie wniosku wraz z Audytem Efektywności Energetycznej przed rozpoczęciem realizacji inwestycji.
Przykłady inwestycji premiowanych białymi certyfikatami
W przemyśle:
- Modernizacja lub wymiana maszyn i urządzeń na bardziej energooszczędne.
- Odzysk energii cieplnej w procesach przemysłowych (tzw. ciepło odpadowe).
- Modernizacja systemów sprężonego powietrza, pomp czy wentylatorów.
W budownictwie i infrastrukturze:
- Docieplenie budynków (termoizolacja ścian, dachów).
- Wymiana okien i drzwi na te o lepszych parametrach.
- Modernizacja systemów grzewczych i wentylacyjnych (np. montaż rekuperacji).
- Wymiana oświetlenia na technologię LED.
W transporcie:
- Wymiana taboru na bardziej efektywny energetycznie.
- Ograniczanie strat energii podczas transportu i dystrybucji.
Jak zarobić na białych certyfikatach? Proces krok po kroku
Procedura może wydawać się skomplikowana, ale można ją zamknąć w czterech kluczowych etapach:
- Audyt Efektywności Energetycznej: To absolutna podstawa. Zanim rozpoczniesz inwestycję, musisz zlecić wykonanie profesjonalnego audytu efektywności energetycznej. Dokument ten precyzyjnie określi planowany do osiągnięcia poziom oszczędności energii, co jest niezbędne do złożenia wniosku.
- Wniosek do Prezesa URE: Na podstawie audytu przygotowuje się i składa wniosek do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wydanie świadectw. Należy to zrobić przed rozpoczęciem realizacji projektu.
- Realizacja modernizacji: Po uzyskaniu pozytywnej decyzji można przystąpić do realizacji zaplanowanego przedsięwzięcia.
- Uzyskanie i sprzedaż świadectw na TGE: Po zakończeniu inwestycji informuje się o tym Prezesa URE, który po weryfikacji wydaje świadectwa. Otrzymane prawa majątkowe można następnie sprzedać na Towarowej Giełdzie Energii (TGE), zamieniając je na gotówkę.
Aktualne notowania świadectw można śledzić bezpośrednio na stronie Towarowej Giełdy Energii. (link zewnętrzny)
Ile można zarobić? Wartość białych certyfikatów w praktyce
Przychód ze sprzedaży praw majątkowych wynikających z Białych Certyfikatów (świadectw efektywności energetycznej) zależy od dwóch głównych czynników, które w połączeniu decydują o ostatecznym wsparciu finansowym dla inwestycji:
1. Ilość zaoszczędzonej energii (toe)
Im większy i bardziej efektywny projekt modernizacyjny, tym większe oszczędności energii finalnej zostaną potwierdzone w Audycie Efektywności Energetycznej. Oszczędności te są wyrażane w jednostce ton oleju ekwiwalentnego (toe).
- Zasada: W systemie Białych Certyfikatów nie istnieje górna granica wsparcia. Im więcej zaoszczędzonych toe, tym więcej certyfikatów otrzymasz, co przekłada się na wyższą kwotę dofinansowania.
2. Aktualna cena rynkowa (PLN/toe)
Białe Certyfikaty są zbywalnymi prawami majątkowymi, którymi handluje się na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Ceny rynkowe podlegają wahaniom w zależności od popytu generowanego przez podmioty zobowiązane i podaży certyfikatów.
- Opłata zastępcza jako punkt odniesienia: cenę rynkową stabilizuje wysokość tzw. opłaty zastępczej, którą podmioty zobowiązane muszą uiścić, jeśli nie wypełnią swojego obowiązku poprzez zakup certyfikatów. Opłata ta wyznacza naturalną górną granicę ceny, ponieważ dla kupujących zakup certyfikatu staje się nieopłacalny, gdy jego cena przekracza wysokość opłaty. Przykładowo, Opłata Zastępcza na 2024 rok wyniosła 2110 zł za 1 toe, a na 2025 r. wynosi 2215 zł za 1 toe.
- Aktualne notowania giełdowe: w ostatnim czasie (2024–2025) notowania certyfikatów na TGE, w zależności od kontraktu (np. PMEF_F), oscylowały w okolicach 2200 zł za 1 toe. Historycznie ceny rynkowe wahały się od kilkuset do ponad 2000 zł za 1 toe, jednak obecna tendencja wskazuje na utrzymywanie się cen na wysokim poziomie, bliskim opłacie zastępczej.
Wzór obliczeniowy:
Uwaga: Koszty pozyskania certyfikatów (m.in. Audyt AEE i opłata dla firmy doradczej) zazwyczaj stanowią ułamek uzyskanej kwoty (historycznie 5–25% wartości certyfikatów).
Przykładowa kalkulacja zysku
Załóżmy, że firma produkcyjna wymieniła stary system oświetlenia na nowoczesne LED, co – zgodnie z Audytem Efektywności Energetycznej – przyniosło oszczędność 25 toe energii rocznie.
- Ilość uzyskanych certyfikatów: 25 sztuk (ponieważ 1 toe zaoszczędzonej energii uprawnia do 1 toe wartości świadectwa).
- Aktualna cena rynkowa za 1 certyfikat (1 toe): Przyjmijmy cenę zbliżoną do obowiązującej Opłaty Zastępczej, czyli 2215 zł/toe.
- Potencjalny dodatkowy przychód:
Potencjalny dodatkowy przychód ze sprzedaży certyfikatów wynosi 55 375 zł.
Ważna uwaga: Jest to teoretyczna wartość brutto praw majątkowych. Ostateczna kwota, która wpłynie na konto firmy, zależy od bieżącej ceny transakcyjnej na TGE oraz od potrąconej prowizji dla brokera lub firmy doradczej.
Rola audytu efektywności energetycznej w pozyskiwaniu świadectw
Należy podkreślić, że bez prawidłowo wykonanego audytu efektywności energetycznej uzyskanie białych certyfikatów jest niemożliwe. To nie tylko formalność, ale kluczowy dokument, który:
- Identyfikuje i kwantyfikuje potencjalne oszczędności.
- Stanowi podstawę do złożenia wniosku w URE.
- Pomaga wybrać najbardziej opłacalne warianty modernizacji.
Podsumowanie: Zamień oszczędności w dodatkowy strumień przychodów
Białe certyfikaty to inteligentny mechanizm, który sprawia, że inwestycje w efektywność energetyczną stają się jeszcze bardziej opłacalne. To realna szansa na dodatkowy zastrzyk gotówki dla Twojej firmy, który przyspieszy zwrot z poniesionych nakładów na modernizację.
Jeśli myślisz o inwestycjach, które obniżą Twoje rachunki za energię, nie zapomnij o potencjale, jaki drzemie w świadectwach efektywności energetycznej. Skontaktuj się z nami, a nasi eksperci pomogą Ci przejść przez cały proces – od audytu po monetyzację Twoich oszczędności.
Skontaktuj się z nami
📞 Telefon: 502 660 149
📧E-mail: biuro@ekoaudyt.com
