Centralne Biuro Antykorupcyjne zabezpieczyło dokumentację w kilkunastu urzędach w całym kraju w związku z nieprawidłowościami w programie Czyste Powietrze. Śledztwo, nadzorowane przez Prokuraturę Europejską, dotyczy potencjalnych wyłudzeń na dziesiątki milionów złotych oraz niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych. Jak doszło do tych nadużyć i czy obecna forma programu jest bezpieczna dla właścicieli domów?

Spis treści

Szeroko zakrojona akcja CBA i Prokuratury Europejskiej

21 kwietnia 2026 roku funkcjonariusze CBA, na polecenie Prokuratury Europejskiej, przeprowadzili czynności w najważniejszych instytucjach odpowiedzialnych za wdrażanie programu Czyste Powietrze.

Dokumentację zabezpieczano m.in. w:

Ministerstwie Klimatu i Środowiska,
Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej,
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW)
oraz we wszystkich 16 funduszach wojewódzkich.

W akcji uczestniczyło 65 funkcjonariuszy CBA oraz przedstawiciele Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) . Śledztwo ma na celu ustalenie stanu faktycznego dotyczącego ewentualnego niedopełnienia obowiązków przez urzędników przy opracowywaniu i wdrażaniu kolejnych etapów programu, co mogło umożliwić nieuczciwym wykonawcom nielegalne pozyskiwanie środków.

Jakie zmiany w programie otworzyły drogę do nadużyć?

Według resortu klimatu, źródłem problemów stały się niefortunne zmiany w regulaminie programu wprowadzone w latach 2022–2023 . Kluczowymi momentami, które „rozszczelniły” system, były:

Lipiec 2022 r. – wprowadzenie mechanizmu prefinansowania bez wystarczających zabezpieczeń i „bezpieczników” chroniących beneficjentów.
Styczeń 2023 r. – zniesienie limitów kosztów jednostkowych dla termomodernizacji, co doprowadziło do drastycznego zawyżania cen (np. słynne przypadki drzwi wycenianych na 40 000 zł) .

To właśnie te mechanizmy umożliwiły nieuczciwym firmom wyłudzanie środków na szkodę właścicieli domów, często poprzez wprowadzanie ich w błąd co do faktycznej możliwości realizacji inwestycji.

Skala problemu: 700 postępowań w całym kraju

Nieprawidłowości systemowe doprowadziły do gigantycznej skali nadużyć. Obecnie w całej Polsce toczy się około 700 postępowań prowadzonych przez prokuraturę i Policję. Łączna wysokość wyrządzonej szkody szacowana jest na kilkadziesiąt milionów złotych. Oszustwa dotyczyły głównie wyłudzania pieniędzy od beneficjentów przez nieuczciwych wykonawców, którzy oferowali prace termomodernizacyjne i wymianę źródeł ciepła, nie wywiązując się z umów lub zawyżając ich koszty.

CBA wkracza do urzędów. Co to oznacza dla beneficjentów

Czy Czyste Powietrze jest teraz bezpieczne?

Władze podkreślają, że obecna odsłona programu, która ruszyła pod koniec marca 2025 r. po kilkumiesięcznej przerwie, została gruntownie przebudowana. Wprowadzono nowe zasady zwiększające bezpieczeństwo, w tym:

Obowiązkowy audyt energetyczny przed inwestycją, który jest kluczowy dla rzetelnej oceny potrzeb budynku.
Zabezpieczenia chroniące przed nieuczciwymi wykonawcami i niesprawdzonymi technologiami.

Co ważne dla osób, które padły ofiarą oszustów w poprzednich latach, Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt specustawy. Nowe przepisy mają pomóc poszkodowanym m.in. poprzez zawieszenie ściągania nierozliczonych zaliczek oraz umożliwić państwu dochodzenie roszczeń bezpośrednio od nieuczciwych firm, a nie od oszukanych obywateli.

Profesjonalny audyt to podstawa bezpieczeństwa

Afera wokół Czystego Powietrza pokazuje, jak ważne jest korzystanie z rzetelnego wsparcia technicznego. Od kwietnia 2025 roku przeprowadzenie audytu energetycznego jest obowiązkowe. Dzięki niemu beneficjent zyskuje pewność, że planowana termomodernizacja faktycznie przyczyni się do ograniczenia zużycia ciepła i nie padnie ofiarą zawyżonych kosztów.

Jeśli planujesz termomodernizację w ramach programu Czyste Powietrze, postaw na profesjonalizm i bezpieczeństwo. Zapraszamy do kontaktu z naszymi audytorami na ekoaudyt.com, którzy pomogą Ci przejść przez proces dofinansowania zgodnie z aktualnymi i bezpiecznymi standardami.