Świadectwo energetyczne to dokument, który coraz częściej staje się niezbędny przy transakcjach dotyczących nieruchomości, także tych starszych. W przypadku starych budynków uzyskanie go może wydawać się wyzwaniem ze względu na brak dokumentacji czy przestarzałe rozwiązania techniczne. Warto jednak znać procedurę, by sprawnie przejść przez proces i spełnić wymogi prawne. Oto, jak krok po kroku zdobyć świadectwo energetyczne dla starych budynków.
Spis treści
Czy stare domy muszą mieć świadectwo energetyczne?
W Polsce stare budynki nie zawsze muszą posiadać świadectwo energetyczne, ale obowiązek ten zależy od konkretnych okoliczności. Zgodnie z prawem, świadectwo charakterystyki energetycznej jest wymagane przy sprzedaży lub wynajmie budynku, niezależnie od jego wieku. Jeśli jednak stary dom nie jest przeznaczony na sprzedaż ani wynajem, a właściciel nie przeprowadza w nim istotnych modernizacji, nie ma obowiązku uzyskania takiego dokumentu. Warto jednak pamiętać, że świadectwo może być przydatne, np. przy planowaniu remontów, aby ocenić efektywność energetyczną budynku. W razie wątpliwości najlepiej skonsultować się z lokalnym urzędem lub ekspertem ds. energetyki.
Jakie EP dla starych budynków?
Wskaźnik EP (energii pierwotnej) dla starych budynków zależy od ich konstrukcji, izolacji i systemów grzewczych, a w Polsce nie ma jednolitej wartości dla wszystkich takich obiektów. Stare domy, często budowane bez nowoczesnych norm energetycznych, mogą mieć wysoki wskaźnik EP, nawet powyżej 200-300 kWh/(m²·rok), co oznacza niską efektywność energetyczną. Dla porównania, obecne wymagania dla nowych budynków zakładają EP poniżej 70 kWh/(m²·rok), zgodnie z przepisami z 2021 roku. Aby dokładnie określić EP starego budynku, konieczne jest przeprowadzenie audytu energetycznego i uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej. Modernizacje, takie jak docieplenie czy wymiana pieca, mogą znacząco obniżyć ten wskaźnik.
Dowiedz się więcej Jak zmniejszyć wskaźnik EP?
Jakie budynki są zwolnione ze świadectwa energetycznego?
W Polsce niektóre budynki są zwolnione z obowiązku posiadania świadectwa energetycznego na podstawie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. Dotyczy to m.in. budynków zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków, pod warunkiem że wykonanie świadectwa mogłoby naruszyć ich charakter lub wygląd. Zwolnione są także budynki używane jako miejsca kultu religijnego, np. kościoły, oraz te przeznaczone do użytkowania przez mniej niż 4 miesiące w roku, jak domki letniskowe. Ponadto świadectwo nie jest wymagane dla budynków o powierzchni użytkowej poniżej 50 m², np. małych domków gospodarczych. W praktyce zwolnienie zależy od indywidualnej sytuacji, więc warto sprawdzić szczegóły w lokalnych przepisach.
Jak uzyskać świadectwo energetyczne dla starego budynku?
Aby uzyskać świadectwo energetyczne dla starego budynku w Polsce, należy skontaktować się z certyfikowanym audytorem energetycznym, który posiada odpowiednie uprawnienia, lub skorzystać z formularza online. Audytor na podstawie przesłanych informacji przeprowadzi ocenę budynku, analizując m.in. konstrukcję, izolację termiczną, system ogrzewania, wentylację oraz zużycie energii.
Jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania świadectwa?
Aby uzyskać świadectwo energetyczne dla starego budynku potrzebne są następujące dokumenty i informacje:
- Projekt – część rysunkowa z wymiarami każdej kondygnacji budynku oraz stolarki okiennej i drzwiowej: Pomaga to określić wymiary i strukturę budynku.
- Projekt – część z opisem, z czego są zbudowane przegrody oraz z grubością ocieplenia (przykład poniżej): Ważne jest również współczynnik LAMBDA zastosowanego ocieplenia, co pozwala ocenić izolacyjność termiczną.
- Projekt – przekrój z wymiarami: Umożliwia dokładniejsze zrozumienie konstrukcji budynku.
- Projekt – część z podziałem i wyszczególnieniem powierzchni i kubatury: Dotyczy zarówno powierzchni użytkowej, jak i ogrzewanej oraz kubatury, co jest istotne dla obliczeń energetycznych.
- Zdjęcie frontowe budynku w stanie istniejącym: Pozwala na ocenę wizualną aktualnego stanu budynku.
Jeśli niektóre z tych dokumentów nie są dostępne, audytor może oprzeć się na oględzinach i pomiarach, ale dostarczenie ich ułatwia i przyspiesza proces.
Wymagania prawne dla starych budynków
W Polsce wymagania prawne dotyczące świadectw energetycznych dla starych budynków reguluje przede wszystkim Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, która wdraża unijną dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD). Najważniejsze informacje to:
- Obowiązek uzyskania świadectwa energetycznego dla starego budynku, podobnie jak nowego, musi być spełniony w przypadku sprzedaży lub wynajmu nieruchomości. Obowiązek ten dotyczy właściciela lub zarządcy budynku i wynika z art. 3 ustawy. Świadectwo musi być przekazane nabywcy lub najemcy.
- Modernizacje i remonty przeprowadzone w starym budynku (np. wymiana systemu ogrzewania, docieplenie ścian czy dachu), wpływają na charakterystykę energetyczną, dlatego może być wymagane uzyskanie nowego świadectwa (zgodnie z art. 5 ustawy).
- Wskaźnik EP choć stare budynki nie muszą spełniać obecnych norm energetycznych (np. EP poniżej 70 kWh/(m²·rok) dla nowych budynków), świadectwo pozwala ocenić ich efektywność energetyczną. W praktyce wiele starych budynków ma EP na poziomie 200-300 kWh/(m²·rok) lub więcej.
- Ważność świadectwa wynosi 10 lat, chyba że w budynku przeprowadzono zmiany wpływające na jego charakterystykę energetyczną (art. 11 ustawy).
Dowiedz się więcej: Jak dobrać odpowiednią moc zamówioną?
Świadectwo energetyczne a brak dokumentacji budowlanej – co zrobić?
Brak dokumentacji budowlanej przy staraniu się o świadectwo energetyczne dla starego budynku nie jest przeszkodą nie do pokonania, ale wymaga dodatkowych działań. Oto, co można zrobić w takiej sytuacji:
- Skontaktuj się z certyfikowanym audytorem energetycznym: Audytor jest w stanie przeprowadzić ocenę budynku nawet bez pełnej dokumentacji. W przypadku braku projektu budowlanego czy danych o materiałach, specjalista opiera się na oględzinach, pomiarach i własnych obliczeniach.
- Przeprowadzenie oględzin i pomiarów na miejscu: Audytor może samodzielnie zmierzyć powierzchnię, kubaturę, wymiary przegród (ścian, dachu, podłóg) oraz stolarki okiennej i drzwiowej. Może też ocenić grubość i rodzaj izolacji, np. poprzez oględziny strychu, piwnicy czy ścian, a także określić rodzaj systemu grzewczego i jego stan.
- Założenia na podstawie standardów epoki budowy: Jeśli budynek jest bardzo stary i brak szczegółowych danych, audytor może przyjąć typowe parametry dla budynków z danej epoki (np. rodzaj materiałów budowlanych czy izolacji charakterystycznych dla lat 60. czy 70.). Takie dane są często dostępne w literaturze technicznej lub normach budowlanych.
- Wykorzystanie dostępnych informacji od właściciela: Warto dostarczyć audytorowi wszelkie informacje, które posiadasz, np. dane o przeprowadzonych remontach, wymianie okien, dociepleniu czy modernizacji systemu grzewczego. Mogą to być rachunki, faktury lub zdjęcia z prac remontowych.
- Dokumentacja alternatywna: Jeśli nie masz projektu budowlanego, spróbuj poszukać innych dokumentów, takich jak inwentaryzacja powykonawcza, pozwolenie na budowę, księga wieczysta czy nawet stare zdjęcia budynku, które mogą pomóc w ustaleniu jego parametrów.
Kto może zlecić wykonanie świadectwa energetycznego dla starych budynków?
W Polsce wykonanie świadectwa energetycznego dla starych budynków może zlecić przede wszystkim właściciel nieruchomości, na którym spoczywa obowiązek jego posiadania w przypadku sprzedaży, wynajmu lub modernizacji, zgodnie z art. 3 Ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków. Zlecenie może również pochodzić od zarządcy budynku, np. w przypadku wspólnoty mieszkaniowej, gdy świadectwo jest potrzebne przy transakcjach lub remontach. W praktyce najemca lub nabywca może poprosić o wykonanie świadectwa, ale formalnie zlecenie powinien wystawić właściciel, który jest za to odpowiedzialny. W przypadku modernizacji, takich jak termomodernizacja, świadectwo może zlecić inwestor lub deweloper, aby ocenić efektywność energetyczną przed i po pracach. W budynkach wielorodzinnych zlecenie może też pochodzić od wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni.
Świadectwo energetyczne a planowanie remontu – czy warto wykonać audyt energetyczny?
Świadectwo energetyczne i audyt energetyczny to dwa różne narzędzia, ale oba mogą być bardzo przydatne przy planowaniu remontu starego budynku, szczególnie jeśli celem jest poprawa efektywności energetycznej. Oto analiza, czy warto wykonać audyt energetyczny w kontekście świadectwa i remontu:
Rola świadectwa energetycznego przy remoncie
Świadectwo energetyczne dostarcza podstawowe informacje o charakterystyce energetycznej budynku, takie jak wskaźnik EP (zużycie energii pierwotnej), co pozwala ocenić, jak bardzo budynek jest energochłonny. Dla starego domu może to być punkt wyjścia do zrozumienia, gdzie występują największe straty energii – np. czy problemem jest słaba izolacja ścian, dachu, czy nieefektywny system grzewczy.
Zamów świadectwo energetyczne dla starego budynku!
